B'Rock bruist van de energie
Agsteribbe: „De jaren zeventig zijn nu echt wel voorbij. De toen opgerichte barokorkesten en -ensembles hebben naam en school gemaakt, met alle voor- en nadelen. Zo zijn er bepaalde groepen die al dertig jaar op dezelfde manier spelen en dat leidt tot verstarring. In de afgelopen decennia is er veel nieuwe informatie bekend geworden over de uitvoeringspraktijk van de barokmuziek, waardoor bijvoorbeeld de basgroep (basso continuo) aan belang heeft gewonnen."
„Daarnaast is de maatschappelijke situatie nu heel anders dan in de jaren '70: de nieuwe ensembles hoeven geen strijd meer te voeren tegen de moderne orkesten. Ook het grote publiek heeft de historische uitvoeringspraktijk nu aanvaard. De meeste concertbezoekers hebben thuis een reeks cd's met de beste internationale barokensembles, maar hebben ook interesse voor de muziek van Dufay, Brahms, Boulez, Keith Jarrett of Prince. Je zou kunnen stellen dat de barokmuziek nu haar plaats veroverd heeft in het muzieklandschap."
De ensembles van Ton Koopman, Nicolaus Harnoncourt, Jos van Immerseel, William Christie en Sigiswald Kuijken hebben er voor gezorgd dat de interesse in barok toenam. Maar deze musici zijn ondertussen ouder geworden en de ensembles verdwijnen misschien, als zij beslissen ermee te stoppen. Het is dus dringend tijd dat de jongere generatie het vaandel overneemt en zorgt voor continuïteit van de uitvoering van barokmuziek.
Frank Agsteribbe: „Dat klopt, maar de tijden zijn drastisch veranderd en een nieuw barokorkest moet dus andere accenten leggen. B'Rock gebruikt een andere structuur, door producties te spelen die de klassieke barokmuziekpaden verlaten (zoals Bach combineren met Cage), en door een frissere speelwijze: energieke en levendige concerten waarbij gretigheid, vuur en spelplezier centraal staan. Bovendien werkt B'Rock, in tegenstelling tot alle andere barokorkesten in Vlaanderen en Nederland, zonder vaste dirigent, maar met dirigenten of concertmeesters die speciaal voor een productie worden uitgenodigd."
Bewerking
Die verfrissende aanpak zal tijdens het concert tot uiting komen in de bewerking, die Agsteribbe maakte van een compositie van Cage. Deze wordt gespeeld op oude instrumenten. Hij stelt dat hij er al lang van droomde om het String Quartet in Four Parts van Cage te bewerken voor
barokstrijkorkest.
„In het oorspronkelijke werk vraagt Cage een speelwijze en klank die zeer nauw aansluit bij de manier waarop barokstrijkers spelen: weinig of geen vibrato, perfecte intonatie, veel open snaren. Kortom een heel pure klankbenadering. Ik dacht steeds bij mezelf: had Cage de huidige barokstrijkersklank gekend, dan had hij misschien zijn kwartet voor dit medium ontworpen. Ik heb van zijn kwartet een concerto grosso gemaakt, met de vier kwartetsolisten die het meeste te spelen hebben, en daarnaast de andere strijkers die bijkleuren en hier en daar iets van de solisten overnemen."
Er zijn veel barokliefhebbers die moeite hebben met vertolkingen van oude muziek op moderne instrumenten. Agsteribbe heeft er geen problemen mee.
„ Je moet wel weten dat je een aantal mogelijkheden en kleuren niet kunt produceren op moderne instrumenten, maar daar staan dan andere zaken tegenover die dit kunnen compenseren. Wat ik wél echt belangrijk vind, is dat de uitvoerder zich informeert over de historische uitvoeringspraktijk. Het is dan zijn of haar taak om vanuit die kennis en vanuit zijn of haar instrument te beslissen hoe de muziek wordt geïnterpreteerd. Het radicalisme dat Bach niet op piano zou mogen, is nog een overblijfsel uit de jaren '70, en wat mij betreft iets wat we zo snel mogelijk achter ons moeten laten."
B'Rock bestaat uit uitstekende musici met een juiste inzet. Zij komen uit heel Europa, en spelen in de beste orkesten en ensembles zoals La Petite Bande, Anima Eterna, Explorations, Freiburger Barockorchester, Akademie für alte Musik Berlin, Les Musiciens du Louvre en Concerto Köln.
„Belangrijk is dat ze passen in onze filosofie", zegt Agsteribbe. „Wij zijn er immers van overtuigd dat een groep zonder vaste dirigent beter en enthousiaster kan functioneren, omdat de individuele verantwoordelijkheid van elke musicus dan groter is. We zochten mensen met de nodige durf om 'uit hun kot' te komen. Pas dan ontstaat een energieke uitvoering, waarbij iedereen een even grote inbreng heeft. Wij spiegelen ons daarbij aan enkele orkesten in het buitenland zoals het Freiburger Barockorchester en Akademie für alte Musik Berlin. Zij behoren tot de top in Europa, zover zijn wij nog niet, maar we hopen dat wel te bereiken."
De naam B'Rock kan de buitenwereld op het verkeerde been zetten. Er wordt gesuggereerd dat zowel barok als rockmuziek aan bod komt.
Agsteribbe: „Het is gewoon een woordspeling. B'Rock wil uitvoeringen van barokmuziek brengen met een hoog rockgehalte. In historische bronnen uit de 18e eeuw wordt vaak verwezen naar de affectenleer, waarbij wordt uitgelegd hoe muziek op de lichaamssappen van de luisteraars kan inwerken. Hierdoor is een musicus in staat om de luisteraar in een bepaalde stemming te brengen. Essentieel is daarvoor wel dat de uitvoerder zelf het gewenste affect aanvoelt en dan in staat is de juiste overdracht van energie en emotie te bewerkstelligen. B'Rock trekt resoluut de kaart van deze emotionele uitdrukkingskracht en van de barokke contrastwerking."
Het orkest heeft nu vijf concerten verzorgd en het publiek was elke keer enthousiast. B'Rock is er klaar voor om ook Zeeuws-Vlaanderen voor zich te winnen. Agsteribbe verwacht dat het strijkkwartet van John Cage in de basiliek van Hulst met een speciale akoestiek goed tot zijn recht zal komen.
„Dit werk heeft echt een mooie en ruime akoestiek nodig. Cage heeft het niet echt als een religieuze compositie geschreven, hoewel het een heel hoog Zen-gehalte heeft. Ik denk dat sommige luisteraars 'verlicht' zullen worden."
Festival
B'Rock is blij met de uitnodiging van het Festival. Als beginnend orkest krijgt het een gedroomde kans om zich te bewijzen.
„Meer dan een jaar geleden heb ik samen met Tom Devaere, contrabassist van B'Rock, het avontuurlijke idee opgevat om een nieuw barokorkest op te richten. Daarna hebben we met de zakelijke leiders van B'Rock, Hendrik Storme en Tomas Bisschop, uren gepraat met de grote concertorganisatoren in (Zeeuws-)Vlaanderen. We hadden niets om te bewijzen dat ons idee zou slagen, we konden enkel vertellen wat onze plannen waren, en wie we wilden engageren. Zonder een opname te horen, en puur op hun vertrouwen en intuïtie afgaand, zijn een aantal organisatoren in ons verhaal mee gegaan. Zonder hun idealisme en durf zou B'Rock niet kunnen bestaan. We zijn deze mensen dan ook heel dankbaar."
BN/DeStem